Brygida Hochschulz
Rok przyznania nagrody:
2026
Kategoria:
Kategoria I.Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny
Dziedzina:
Haft
Region:
Północne Kaszuby - Norda
Brygida Hochschulz urodziła się w 1944 roku w Pucku. Od najmłodszych lat rozwijała zainteresowania artystyczne – już jako sześciolatka malowała i rozdawała swoje rysunki, a pod okiem sąsiadki uczyła się robienia na drutach. W szkole podstawowej poznała podstawy szycia i haftu, a w dorosłym życiu zainteresowała się haftem kaszubskim.
Od 1978 roku zajmuje się haftem kaszubskim, ze szczególnym uwzględnieniem szkoły puckiej. Łączy talent malarski z tradycyjnym rzemiosłem, tworząc oryginalne wzory na poduszkach, obrusach, serwetach, elementach ubioru, sztandarach oraz innych elementach wystroju sakralnego i codziennego. Na haft kaszubski składają się liczne motywy roślinne, jednak szkołę pucką wyróżniają trzy elementy: sieci, fale oraz mikołajek. Występują w niej trzy odcienie niebieskiego, a także czerwień, żółć, zieleń i czerń; haft można też wykonywać złotymi lub srebrnymi nićmi, tak zwanym szychem na aksamicie. Wszystkie te umiejętności pani Brygida przekazuje swoim uczniom.
Jest laureatką licznych konkursów i wystaw, aktywnie uczestniczy w wydarzeniach promujących kulturę kaszubską, propagując wiedzę o tradycji wśród młodzieży i społeczności lokalnej. To w dużej mierze dzięki niej haft kaszubski szkoły puckiej został zachowany i przekazany następnemu pokoleniu w tradycyjnej formie.
Od 2009 roku jest członkinią Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie i to dzięki niemu wzięła udział w licznych jarmarkach w Lublinie i Kazimierzu Dolnym.
Od wielu lat prowadziła kluby hafciarskie Mikołajek Nadmorski i Niezapominajki, dokumentując ich działalność w kronikach i przekazując umiejętności kolejnym pokoleniom. W klubie Mikołajek Nadmorski pełniła funkcję kronikarki, dokumentując dwadzieścia lat jego działalności oraz rozwój lokalnej społeczności hafciarskiej, a w młodzieżowym klubie Niezapominajki uczyła dzieci i młodzież technik haftu kaszubskiego. W latach 2023/2024 i 2024/2025 wraz z Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy w Pucku realizowała projekt Mistrz Tradycji, w ramach którego zainteresowane osoby uczyły się podstaw haftu kaszubskiego.
Twórczość pani Brygidy znalazła uznanie w kraju i za granicą. Jej hafty prezentowano na licznych wystawach, między innymi w Muzeum Ziemi Puckiej, Muzeum Diecezjalnym w Toruniu i Gdańskim Domu Kultury, a także podczas wizyty duszpasterskiej Jana Pawła II w Austrii oraz na Ogólnopolskich Targach Sztuki Ludowej w Kazimierzu Dolnym (2019, 2022, 2024) i w Lublinie (2013, 2019). Jej prace zdobią kościoły, szkoły, muzea oraz kolekcje prywatne; wykonała również stułę dla Jana Pawła II, przekazaną do Rzymu.
Poza haftem kaszubskim Brygida Hochschulz wykonuje także inne formy rękodzieła – szydełkuje maskotki dla hospicjów i tworzy prace sakralne: obrusy, serwety, poduszki, stuły i welony. Sięga przy tym po rzadkie techniki, takie jak haft nakładany szychem czy haft cieniowany.
Prowadzi warsztaty, lekcje i projekty edukacyjne w szkołach i muzeach, uczestniczy w regionalnych i ogólnopolskich jarmarkach, festiwalach i wydarzeniach, takich jak „Cudze chwalicie, swego nie znacie” czy Letni Jarmark Etnograficzny w Gdańsku-Oliwie, krzewiąc tradycję i wiedzę o kulturze kaszubskiej.
Działalność Brygidy Hochschulz wielokrotnie nagradzano – otrzymała między innymi Nagrodę Artystyczną Miasta Pucka w kategorii upowszechnianie kultury (2010 i 2019) oraz Medal 40-lecia Oddziału Gdańskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych (2019).
Całokształt działalności Brygidy Hochschulz obejmuje ponad czterdzieści osiem lat nieprzerwanej pracy twórczej, edukacyjnej i popularyzatorskiej. Prowadząc kluby hafciarskie i warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych, przekazuje wiedzę i umiejętności kolejnym pokoleniom oraz dokumentuje tę pracę w kronikach. Jej celem jest nie tylko tworzenie pięknych prac, lecz przede wszystkim zachowanie dziedzictwa kulturowego i zachęcanie kolejnych pokoleń do kontynuowania tradycji – co stanowi trwały wkład w rozwój kultury ludowej Kaszub.
Agnieszka Pawlitko
Laureaci Nagrody 2026
- Brygida Hochschulz
- Bogumiła Maria Leśniak
- Zuzanna Bujok
- Halina Romanowska
- Stanisław Archacki
- Czesław Hinc
- Halina Graboś
- Magdalena Kroh
- Zbigniew Przerembski
- Kapela im. Tadeusza Kubiaka
- Zespół Regionalny Wesele Krzemienickie
- Regionalny Zespół Śpiewaczy "Małokończanie"
- Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie