otwórz menu

Antoni Chynek

Strona główna   /   Laureaci   /   1990   /   Antoni Chynek

fot.Archiwum Muzeum Ziemi Kujawsko-Dobrzyńskiej we Włocławku

Rok przyznania nagrody: 1990


Kategoria nagrody: Kategoria I. Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny


Dziedzina nagrody: Plastyka. Rzeźbiarz


Region: Kujawsko-pomorskie, powiat inowrocławski, Gniewkowo


Antoni Chynek urodził się 15 I 1892 r. we wsi Szyszczyce k/Chmielnika (d. pow. Busko, woj. kieleckie), od 1945 r. mieszkał w Gniewkowie, woj. kujawsko-pomorskie. W czasie I wojny światowej wcielony do wojska rosyjskiego, po 8 miesiącach dezerteruje i wstępuje do Legionów. Walczy we Lwowie, na Wileńszczyźnie i na Białorusi. W latach 20-tych w poszukiwaniu pracy osiada koło Hajnówki, potem na Ukrainie, skąd po 1945 r. z kartą repatriacyjną przyjeżdża do Polski i otrzymuje dom w Gniewkowie z 1,7 ha gospodarstwem rolnym. Aby utrzymać wielodzietną rodzinę zajmował się różnymi dodatkowymi pracami zarobkowymi: ciesielstwem, stolarstwem, szewstwem, krawiectwem. Około 1947 r. A. Chynek zaczął rzeźbić w drewnie. Do rzeźbienia zachęcił go 14-letni syn Eugeniusz, który w 1946 r. będąc w szkole wykonał pierwsze rzeźby; zostały przyjęte z zainteresowaniem i dobrą oceną. W latach 1951-1965 okazjonalnie współpracował z CPLiA w Toruniu i Gdańsku. Dopiero w 1965 r. jego twórczością zainteresowało się Muzeum Etnograficzne w Toruniu zakupując pierwsze rzeźby. W 1971 r. uczestniczy po raz pierwszy w ogólnopolskim konkursie „Polskie szopki ludowe” w Warszawie. Nagrody nie otrzymuje, ale jego prace pokazane zostały na wystawie pokonkursowej. W latach 70-tych A. Chynek uczestniczył w pięciu konkursach we Włocławku, Bydgoszczy, Woli Okrzejskiej; Siedlcach, Inowrocławiu zdobywając II i III nagrody. W 1978 r. ma pierwszą wystawę indywidualną w Gniewkowie uhonorowaną pamiątkowym medalem miasta. W 1982 r. na jubileusz 90-lecia urodzin ma drugą wystawę indywidualną w Gniewkowie, trzecia indywidualna wystawa zorganizowana została przez BWA w Bydgoszczy, ostatnia, retrospektywna przez Muzeum Etnograficzne we Włocławku (1989/90).

Jako najstarszy rzeźbiarz w Polsce był zapraszany na liczne konkursy i wystawy sztuki ludowej, otrzymując nagrody i wyróżnienia (Włocławek, Toruń, Bydgoszcz, Brodnica, Lublin, Poznań, Starogard). Jego prace pokazywane były na zbiorowych wystawach polskiej sztuki ludowej w Dreźnie (1985), we Włoszech (1986), na Białorusi (1987). Wśród wielu nagród i odznaczeń wymienić należy odznakę Zasłużonego Działacza Kultury, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Rzeźbiarstwo A. Chynka jest odbiciem jego przeżyć z okresu ,,wojowania” i tułaczki, jest także odpowiedzią na zamówienia Muzeów, Cepelii i Stowarzyszeń Twórczych organizujących tematyczne konkursy sztuki ludowej. Podejmował także tematykę sakralną. Jego prace wyróżniają się prostotą i realizmem, mocno osadzone są w tradycyjnych wzorach rzeźby ludowej. Największy zbiór rzeźb A. Chynka posiadają Muzea w Toruniu i we Włocławku. Twórczość rzeźbiarza udokumentowana została w dwóch katalogach z wystaw indywidualnych, Bydgoszcz 1985 i Włocławek 1989/90.

Antoni Chynek zmarł w 1997 roku.

 

Marian Pokropek

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

"Żołnierze piastowscy",1978.

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Laureaci Nagrody 1990

Projekt i wykonanie www.pawelec.info