otwórz menu

Zbigniew Jędrzejewski


fot.B.Polakowska/Archiwum Nagrody

Rok przyznania nagrody: 2006


Kategoria nagrody: Kategoria I. Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny


Dziedzina nagrody: Plastyka. Kowal


Region: Kujawsko-pomorskie, powiat radziejowski, Kujawy, Osięciny


Zbigniew Jędrzejewski urodził się w 1945 roku w Osięcinach. Jego ojciec był znanym na Kujawach kowalem i twórcą ludowym w dziedzinie kowalstwa, a matka cenioną hafciarką, której dzieła zdobią kościelne ołtarze oraz znajdują się w zbiorach muzeum we Włocławku.

Zbigniew Jędrzejewski ukończył siedmioklasową szkołę podstawową w rodzinnej miejscowości. Naukę kontynuował w Zasadniczej Szkole Zawodowej we Włocławku, a następnie w Technikum Przemysłowo-Pedagogicznym o kierunku obróbka skrawaniem. Ukończył również Studium Nauczycielskie we Włocławku i w 1964 roku podjął pracę jako nauczyciel zawodu i przedmiotów zawodowych w Zespole Szkół Mechanicznych w Radziejowie. Oprócz podstawowych zajęć dydaktycznych prowadził w szkole koło zainteresowań młodych metaloplastyków. Mimo ogromnego zaangażowania w pracy zawodowej, którą bardzo lubił, wiele czasu poświęcał także zajęciom w kuźni. Już od najmłodszych lat interesował się pracą ojca, specyfiką warsztatu kowalskiego i wyrabianych przedmiotów.

Artysta doskonale zdawał sobie sprawę z tego, jak ważne miejsce w życiu ojca odgrywa kuźnia, którą sam założył i prowadził, osiągając przy tym wiele sukcesów. Gdy zbliżał się moment przejścia ojca na emeryturę, co równało się w niegdyś zawieszeniu działalności rzemieślniczej, Zbigniew Jędrzejewski bez chwili wahania zrezygnował z pracy w szkole i podjął się prowadzenia zakładu. W 1976 roku został nowym właścicielem znanej już nie tylko w Osięcinach kuźni. Pracował w niej razem z ojcem aż do jego śmierci w 1982 roku. Do dziś nie żałuje tej decyzji, gdyż praca przy kowadle daje mu wiele przyjemności i satysfakcji. Twierdzi, że przebywanie w kuźni to coś więcej niż praca. Wciąż pojawiają się nowe pomysły i projekty, mimo że zakład przekazał już synowi Andrzejowi (urodzony w 1974 roku), zgodnie z obietnicą daną ojcu, że „palenisko w tej kuźni nie wygaśnie”.

Zbigniew Jędrzejewski uznany został za jednego z najlepszych kowali nie tylko w regionie, ale i w kraju. Sukcesy zawdzięcza wrodzonemu talentowi i zdolnościom plastycznym, a także ciężkiej i wytrwałej pracy. Wiele nauczył się od swego ojca Teodora, znakomitego rzemieślnika. Laureat jest również człowiekiem obdarzonym ogromną wyobraźnią i wrażliwością na piękno, którą otrzymał od matki. To dzięki niej nauczył się poprawnego komponowania motywów w tworzonych przez siebie wyrobach, podpatrując jej nienagannie wyhaftowane prace.

Kiedy przejmował zakład w drugiej połowie lat 70. XX wieku, zapotrzebowanie na tradycyjne wyroby i usługi kowalskie słabło. W związku z tym wspólnie z ojcem podjął decyzję o zmianie części wykonywanych usług i o wytwarzaniu przedmiotów o charakterze artystycznym, które stawały się coraz bardziej popularne. Od tej pory Zbigniew Jędrzejewski znany jest z wyrobu doskonałych balustrad balkonowych, schodowych, parkanów, bram, krat okiennych, akcesoriów kominkowych i wielu innych, drobnych, kutych przedmiotów, jak np. świeczniki, lampy.

Dorobek twórczy Zbigniewa Jędrzejewskiego jest bardzo duży, podobnie jak ilość zdobytych nagród, wyróżnień i dyplomów. Za największe z dotychczasowych osiągnięć sam twórca uważa tytuł Honorowego Mistrza Rzemiosła Artystycznego otrzymany w Warszawie w 1979 roku oraz złotą odznakę „Za opiekę nad zabytkami” nadaną przez Ministra Kultury i Sztuki w 1986 roku. Znaczące są również pierwsze nagrody podczas dwóch edycji Ogólnopolskiego Biennale Kowalstwa Artystycznego w Radomiu w 1982 i 1985 roku. W konkursach na „Współczesną sztukę ludową Kujaw i ziemi dobrzyńskiej”, organizowanych przez Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej w latach 1981-1986, zdobywał pierwsze nagrody. W 2004 roku w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku czynna była wystawa monograficzna pt. „W kuźni Jędrzejewskich” prezentująca dokonania i najlepsze prace Zbigniewa, Teodora i Andrzeja Jędrzejewskich. Wiele prac laureata znajduje się w zbiorach muzealnych we Włocławku, Inowrocławiu i Radomiu. Ponadto wyroby twórcy zdobią budynki Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Artystycznie wykonane kraty są również w kościele garnizonowym w Inowrocławiu, w katedrze we Włocławku i kościołach parafialnych m.in. w Osięcinach, Ostrowąsie (droga krzyżowa na placu przed kościołem) i Izbicy Kujawskiej. Prace Zbigniewa Jędrzejewskiego były wielokrotnie prezentowane na wystawach w kraju i za granicą (Mohylew, Paryż, Kopenhaga, Bratysława).

Zbigniew Jędrzejewski należy do grona tych twórców, którym drogie jest kultywowanie tradycji regionu i jej propagowanie. Wyszkolił wielu uczniów i w miarę swoich możliwości uczestniczy w pokazach i kiermaszach sztuki ludowej Kujaw. Od 1985 roku jest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych.

 

Dorota Kalinowska

 

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. B.Polakowska/Archiwum Nagrody

Laureaci Nagrody 2006

Projekt i wykonanie www.pawelec.info