otwórz menu

Leokadia Kasiura


fot.Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Rok przyznania nagrody: 2006


Kategoria nagrody: Kategoria I. Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny


Dziedzina nagrody: Plastyka dekoracyjna i obrzędowa


Region: Lubelskie, powiat zamojski, Udrycze


Leokadia Kasiura urodziła się w 1926 roku w miejscowości Udrycze w pobliżu Zamościa. Tam ukończyła szkołę podstawową, wyszła za mąż, pracuje i tworzy. Zainteresowania i zdolności plastyczne przejawiała od najmłodszych lat, lubiła rysować i wykonywać wycinanki z papieru. Po raz pierwszy ujawniła swój talent w 1951 roku, kiedy przekazała wiele prac do nowo otwartego Domu Ludowego w Udryczach. Następnie zaprezentowała swą twórczość w miejscowej świetlicy Koła Gospodyń Wiejskich oraz w Domu Rolnika. W 1956 roku wykonała pierwszy wieniec dożynkowy prezentowany na dożynkach gminnych.

W 1962 roku została aktywnym uczestnikiem Klub Twórcy Ludowego działającego przy muzeum w Zamościu. Od tego czasu prezentowała swoje prace nie tylko w rodzimym środowisku, lecz także na szerszym forum, uczestnicząc m.in. w „Dniach folkloru Zamojszczyzny”, „Przeglądzie Dorobku Kulturalnego Zamojszczyzny”, targach sztuki ludowej w Zamościu i Lublinie, „Cepeliadzie” w Warszawie oraz Konfrontacjach Artystycznych Wsi Polskiej „Krynica 80”. Artystka brała też udział w wielu konkursach i przeglądach sztuki ludowej („Wojewódzki Konkurs Palm i Pisanek Wielkanocnych”, „Sztuka Ludowa Zamojszczyzny”, „Wojewódzki Konkurs na Tradycyjny Wieniec Dożynkowy”, ogólnopolski konkurs „Dziecko w Sztuce Ludowej” zorganizowany w 1976 roku przez Muzeum Etnograficzne w Toruniu). Zdobyła podczas nich wiele nagród i wyróżnień.

Leokadia Kasiura współpracuje z Muzeum Zamojskim w Zamościu oraz Zamojskim Domem Kultury. W szkołach regionu zamojskiego prezentowała sposób wykonywania swoich prac oraz przekazywała uczniom wiedzę na temat kultury, zwyczajów i obrzędów regionu. Twórczość Leokadii Kasiury to w przeważającej mierze wyroby z zakresu plastyki obrzędowej: wieńce dożynkowe, pająki ze słomy i bibułki, ozdoby choinkowe, palmy i pisanki wielkanocne. Wieńce dożynkowe artystki charakteryzują się oryginalną formą przestrzenną i zdobnictwem, które odzwierciedla wizje artystyczne autorki. Odbiegają one często od form tradycyjnych np. konstrukcją podstawy – ma ona kształt wieloboków wypełnionych wyklejankami ze słomy, które przedstawiają scenki z życia wsi. Także zwieńczenia posiadają rzadko spotykaną formę dzbana z kwiatami czy wyklejanych z kolorowej słomy obrazków. We wszystkich wieńcach zwraca uwagę ich bogate zdobienie kwiatami, wyklejankami ze słomy i papieru czy bukietami z kwiatów naturalnych i sztucznych oraz kłosów zbóż. Dzieła artystki były wielokrotnie prezentowane na dożynkach regionalnych, powiatowych oraz wojewódzkich, m.in. w Opolu Lubelskim, Puławach, Hrubieszowie, Białej Podlaskiej, a w 1967 roku – na dożynkach centralnych w Warszawie. Równie interesującą formę twórczości stanowią pająki ze słomy, służące niegdyś jako ozdoba izb wiejskich. Nie są one bogato zdobione, a o ich wartości stanowi rozbudowana forma przestrzenna. Twórczyni wykonuje pająki „żyrandolowe”, „kuliste”, „kloszowe”, „tarczowe” i „krystaliczne“. Tendencja do rozbudowanych form zdobniczych przejawia się także w pisankach. Leokadia Kasiura wykonuje je techniką batikową i skrobania. Ich motywy zdobnicze to kompozycje kwiatowe uzupełniane wzorami geometrycznymi.

Twórczyni chętnie i często wykonuje także małe formy plastyczne, wśród których wyróżniają się ozdoby choinkowe, np. typowe dla regionu łańcuchy z bibuły i słomki, papierowe bombki, gwiazdki, jeżyki czy aniołki, a także własnego pomysłu koguciki, pawie czy rybki wykonane z barwionej słomy.

Leokadia Kasiura tworzy również kompozycje z barwionej, prasowanej słomki, naklejanej na płótno. W ten sposób powstają wielobarwne „obrazki” świętych, scenki o tematyce religijnej, krajobrazy, przedstawienia z życia miejscowej społeczności czy bukiety kwiatów. Jest to rodzaj twórczości rzadko wykonywany na Zamojszczyźnie, ale laureatka opanowała tę technikę do perfekcji.

Leokadię Kasiurę należy postrzegać także jako działaczkę społeczną i animatora kultury. Była współorganizatorem Koła Gospodyń Wiejskich, teatru wiejskiego i zespołu śpiewaczego w Udryczach. Za działalność społeczną i artystyczną była wielokrotnie nagradzana, m. in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, odznaką Zasłużony Działacz Kultury, nagrodą i dyplomem Ministra Kultury i Sztuki, medalem „Order Serca-Matkom Wsi” oraz dyplomami i odznaczeniami przyznanymi przez władze lokalne. Od 1982 roku jest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie.

 

Józef R. Kamiński

 

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Laureaci Nagrody 2006

Projekt i wykonanie www.pawelec.info