otwórz menu

Eugenia Wieczorek


fot.Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Rok przyznania nagrody: 2013


Kategoria nagrody: Kategoria I. Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny


Dziedzina nagrody: Plastyka. Rękodzieło. Koronkarka


Region: Wielkopolskie, Jarocin


Eugenia Wieczorek z Jarocina należy do najwybitniejszych artystek koronczarek. Jest mistrzynią frywolitki – misternej koronki znanej już w XVIII wieku, wykonywanej w szkołach klasztornych, popularyzowanej przez Koła Włościanek. Przy użyciu drewnianego czółenka służącego do łączenia nici (cieniutkiej, bawełnianej, białej, mocnej i dobrze skręconej), nożyczek i igły do szycia, powstają precyzyjnie wiązane węzełki i pikoty, kółka i łuki układane w fantazyjne kompozycje tworzące w ostatecznym efekcie niezwykle delikatne dzieła ludowej sztuki dekoracyjnej.

 Umiejętności wykonywania koronek Eugenia Wieczorek zdobyła w domu rodzinnym, w którym koronkarstwo było popularną dziedziną kobiecej aktywności artystycznej. Jej rodzina pochodząca z Wołynia osiedliła się w Wielkopolsce w 1945 r. Pierwszą nauczycielką E. Wieczorek była babcia, Anna Poślednik, nauczyła ją wykonywania koronek szydełkiem i na drutach, następnie przekazała wnuczce podstawowe zasady tworzenia frywolitek. Sztukę wymagającą dużych umiejętności, skupienia i staranności wykonania doskonaliła pod kierunkiem matki, Marii Czeszejko (uzdolnionej wykonawczyni plastyki dekoracyjnej ze słomki, np. pająków) oraz na kursach organizowanych w Klubie Nauczyciela w Jarocinie (z czasem sama została instruktorką wykazując duże zdolności pedagogiczne). E. Wieczorek jest z zawodu nauczycielką, ukończyła Technikum Rolniczo-Wikliniarskie w Starym Tomyślu i studia w Centralnym Ośrodku Kształcenia Nauczycieli w Brwinowie, od 1962 r. pracowała w szkołach rolniczych. W 1980 r. zakończyła pracę zawodową, została działaczką Klubu Nauczyciela w Jarocinie (pracowała w sekcji tkactwa i frywolitki).

  

Artystka obdarzona wyjątkowym talentem i wyobraźnią plastyczną projektuje misterne wzory i wykonuje niezwykłej urody serwety, bieżniki, elementy koronkowe strojów ludowych oraz adaptuje koronkę frywolitkową do nowatorskich zastosowań w biżuterii, w wykonawstwie ozdób choinkowych (gwiazdki, aniołki, dzwoneczki, bombki choinkowe zdobione frywolitką) i wielkanocnych rekwizytów obrzędowych (koronkowe baranki i oklejane frywolitką pisanki). Prace artystki znalazły się w zbiorach kolekcji etnograficznych wielu instytucji muzealnych (Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu, Muzeum Regionalne w Jarocinie, Muzeum Pisanki w Ciechanowcu, Muzeum Etnograficzne w Warszawie, Muzeum Etnograficzne w Zielonej Górze z siedzibą w Ochli, Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie, Muzeum Pisanki w Ciechanowcu) oraz w wielu kolekcjach prywatnych. Były wystawiane w Galerii Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu i Galerii Sztuki Ludowej w Lublinie.

 

Eugenia Wieczorek od ponad 30 lat jest osobą bardzo aktywną zarówno w dziedzinie ludowej twórczości artystycznej oraz w zakresie działalności popularyzatorskiej i edukacyjnej (prowadziła kursy i warsztaty dla młodzieży, brała udział w akcji Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy Jarocin „Podziel się z nami swoimi pasjami”). Uczestniczyła w wielu wystawach (w tym indywidualnych w Jarocinie, Otrębusach, Kaliszu, Warszawie) i konkursach zdobywając najwyższe nagrody (I Nagroda w kategorii Frywolitka w Konkursie Fundacji Cepelia, 1989; Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Sztuki Ludowej „A to Polska właśnie” 2004; Nagroda w „Sabałowych bajaniach” w Bukowinie Tatrzańskiej, 2006; II miejsce w Konkursie „Nitką malowane” w Warszawie, 2009; III miejsce w Konkursie Europejskiej Sztuki Ludowej „Z nitki i z gliny” w Częstochowie, 2009). Od wielu lat prezentuje swoją twórczość na najważniejszych w Polsce przeglądach sztuki ludowej: w Kazimierzu Dolnym, Krakowie, Bukowinie Tatrzańskiej oraz podczas wielu imprez regionalnych w Wielkopolsce.
Od 1998 r. jest członkinią Stowarzyszenia Twórców Ludowych, działa aktywnie w wielkopolskim oddziale STL. Jej osiągnięcia oraz zaangażowanie w działalność edukacyjną i popularyzującą twórczość ludową spowodowały zainteresowanie uprawianą dziedziną aktywności artystycznej wśród młodego pokolenia (m.in. wykonawczynią frywolitek jest córka Ewa Kasprzak). Wyrazem uznania dla twórczości artystki jest zastosowanie frywolitki w kampanii wizerunkowej gminy Jarocin. Eugenia Wieczorek została również uhonorowana wieloma nagrodami m.in. Srebrnym Medalem „Zasłużony dla Cepelii” w 2008 r. oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi przyznanym w 2010 r. za osiągnięcia w dziedzinie twórczości ludowej.
/red.K.M./

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

box

fot. Archiwum Nagrody im. Oskara Kolberga

Laureaci Nagrody 2013

Projekt i wykonanie www.pawelec.info