otwórz menu

Zofia Świderska

Strona główna   /   Laureaci   /   1985   /   Zofia Świderska

fot.Jacek B. Sielski/Archiwum Nagrody

Rok przyznania nagrody: 1985


Kategoria nagrody: Kategoria I. Twórczość plastyczna, zdobnictwo, rękodzieło i rzemiosło ludowe, folklor muzyczno-taneczny


Dziedzina nagrody: Plastyka. Rękodzieło


Region: Mazowieckie, powiat garwoliński, Goźlin Górny


Urodzona 8 IV 1899 r. we wsi Szymonowice Duże, po zamążpójściu w 1918 r. zamieszkała w sąsiedniej wsi, w Goźlinie Górnym (woj. siedleckie). Pochodziła z wielodzietnej rodziny chłopskiej o dużych tradycjach artystycznych. Jej matka, Antonina Ciara, była jedną z pierwszych wycinankarek, które na przełomie XIX/XX w.  rozpropagowały „modę” na wycinanki na Powiślu Garwolińskim. Uczestniczyła w powstającym wówczas wiejskim ruchu społeczno-oświatowym. Wychowywana w takiej atmosferze Z. Świderska podjęła później wszechstronną działalność artystyczną. Wykonywała wycinanki, bibułkowe kwiaty, pająki, haftowała, malowała pisanki, stroiła wieńce dożynkowe, była dekoratorką wiejskiego teatrzyku bowiem jej drugą pasją był teatr, poezja, śpiew. Należała do chóru parafialnego, była aktorką amatorskiego zespołu, sama pisała wiersze i komponowała do nich proste melodie. Pod koniec okresu międzywojennego „moda” na tradycyjne zdobnictwo zaczęła zanikać. Z czasem Z. Świderska zaprzestała wykonywać wycinanki, kwiaty, pająki. Powróciła do tych zajęć dopiero na przełomie lat 60.- 70., kiedy dotarły do niej informacje o możliwościach wykonywania wycinanek na konkursy i pokazy sztuki ludowej i do zbiorów muzealnych. W 1973 r. po raz pierwszy bierze udział w konkursie „Sztuka ludowa południowego Mazowsza” w Garwolinie i w dziedzinie wycinankarstwa zdobywa I nagrodę.

Zaprezentowała wycinanki nadzwyczaj tradycyjne, grubo cięte lalki pojedyncze i podwójne, koguty i gwiazdy okrągłe i rogowe oraz rózgi i drzewka. W następnych latach uczestniczyła w kilkunastu konkursach i wystawach w Garwolinie, Siedlcach, Łukowie, Białej Podlaskiej, Sokołowie, Płocku, Toruniu, pokazując wycinanki o doskonałej technice wykonania z zachowaniem tradycyjnego wzornictwa wycinanek Powiśla Garwolińskiego. W 1981 r. miała wystawę indywidualną udokumentowaną katalogiem z artykułem A. Śledziewskiego charakteryzującym twórczość wycinankarki.

Otrzymała wiele dyplomów, nagród, medali. Była stypendystką Wydziału Kultury Urzędu Wojewódzkiego. Przez krótki czas współpracowała z CPLiA. Prace jej posiadają muzea w Siedlcach, Łukowie, Białej Podlaskiej, Płocku, Toruniu, Krakowie, Warszawie oraz Izba Regionalna w Garwolinie.

Zofia Świderska zmarła w 1988 roku.

 

Marian Pokropek

Laureaci Nagrody 1985

Projekt i wykonanie www.pawelec.info