otwórz menu

Kapela Jana Karpiela-Bułecki z Zakopanego

Rok przyznania nagrody: 2000


Kategoria nagrody: Kategoria III. Kapele ludowe


Dziedzina nagrody: Muzyka


Region: Małopolskie, powiat tatrzański, Podhale, Zakopane


"Muzyka" Jana Karpiela- Bułecki to jedna z najlepszych i najbardziej znanych podhalańskich kapel. Tworzą ją Jan Karpiel-Bułecka – skrzypce prym, śpiew, taniec;Stanisław Michałczak – skrzypce, prym i sekund, instrumenty pasterskie, śpiew; Andrzej Frączysty – skrzypce sekund, Henryk Krzeptowski – skrzypce sekund,  Józef Chyc – basy śpiew, taniec. Wirtuozeria Jana Karpiela „Bułecki" połączona z ogromną erudycją muzyczną i etnomuzykologiczną, stawia go wśród najważniejszych postaci w historii muzyki Karpat. Członkowie kapeli znają się od dziecka. Zaczęli grać razem jeszcze w Technikum Budowlanym w Zakopanem. Fascynowała ich zawsze rodzima tatrzańska tradycja. Składają się na nią stroje pasterskie, w których występują od lat, zwyczaje, którym są wierni oraz muzyka, obecna w ich życiu każdego niemal dnia. Dzięki ich wspólnej pasji muzyka na Podhalu nie tylko jest wciąż żywa, ale ma wielu nowych, młodych wykonawców. Wszyscy członkowie kapeli pochodzą z rodzin, w których muzyka była zawsze obecna.

Jan Karpiel (ur. 1956) skrzypek prymista, jest synem Bolesława, skrzypka i zbieracza nut podhalańskich, z zawodu architekta, laureata Nagrody im. Oskara Kolberga w 1997 r. Jego pasją jest także gra na kozie (podhalańskich dudach) oraz na piszczałkach, które przywracał podhalańskiej tradycji, rekonstruując na podstawie egzemplarzy zachowanych w Muzeum Tatrzańskim i w zbiorach własnych. Jest niezrównanym wykonawcą wszystkich nut tego regionu.

Stanisław Michałczak (ur. 1959) uczył się gry na skrzypcach w domu, w którym dziadek był organistą w miejscowym kościele, pradziadkowie zaś muzykantami i lutnikami. Jego przygoda z góralską muzyką rozpoczęła się w Zakopanem, w Technikum Budowlanym, gdzie z kolegami utworzył kapelę.

Andrzej Frączysty, sekundzista kapeli (ur. 1950) jest przewodnikiem tatrzańskim i gra od dziecka w kapeli podhalańskiej. Najpierw był to zespół im. Klimka Bachledy, później solowa gra na złóbcokach, wreszcie sekundowanie w kapeli Jana Karpiela.

Podobny muzyczny życiorys ma Józef Chyc, basista, który także zaczynał naukę gry w kapeli zespołu im. Bartusia Obrochty. Henryk Krzeptowski pochodzi z rodu muzykanckiego, gra na skrzypcach i wspaniale śpiewa, zaczynał grę w zespole „Maśniaki”.

Kapela od wielu lat gra razem na weselach, pogrzebach, uroczystościach lokalnych, reprezentuje region podhalański za granicą (w tym m.in. w 1993 r. na Festiwalu Europejskiej Unii Radiowej w Lugano). Wydała kilka płyt z tradycyjną muzyką Podhala z okolic Zakopanego, w archiwum Polskiego Radia istnieje duży, niemal kompletny zbiór podhalańskich nut w wykonaniu kapeli Jana Karpiela.

(…) gramy te melodie po swojemu, nie naśladując nikogo, zachowujemy charakter melodii nadając nasze indywidualne i tatrzańskie tej muzyki. Jest to twórczy rodzaj przekazu tradycyjnego, nie kopia. Zachowujemy także tradycyjny tatrzański smyczkowy skład instrumentów, w wariantach starszych trzyosobowy, w naszych rozszerzony do pięciu osób. Muzyka ta powinna być grana z drygiem ostro, z wielką ekspresją, niekoniecznie wieloma ozdobnikami, bo najważniejszy jest wyraz. No i każdy może mieć swój styl, a styl to indywidualne podejście do muzyki, to „coś”, trudny do opisania indywidualny rys, który powoduje, że kiedy gramy i czujemy tę muzykę wspólnie, to rosną nam skrzydła.

 

Maria Baliszewska

 

https://www.youtube.com/watch?v=LuroqKUnuYc

Laureaci Nagrody 2000

Projekt i wykonanie www.pawelec.info